U derventskom naselju  Lug  obilježen  je  9. septembar-Dan prvog oslobođenja Dervente u Drugom  svjetskom  ratu. Tim povodom su  na spomen obilježju  palim borcima NOR-a, koje se nalazi u ovom naselju, položeni  vijenci i odana počast za više od stotinu palih boraca i civilnih žrtava fašističkog  terora.

Predsjednik  derventskog  SUBNOR-a  Borislav Preradović  je podsjetio da je 9. Septembra 1944. godine Derventa bila oslobođena prvi put. „Odavde se krenulo u oslobađanje Dervente. Nažalost, jedinice koje su učestvovale  bile su slabo opremljene   pa su  mnogo  jače ustaško- njemačke snage odbile napad“, rekao je Preradović i istakao da je vrlo značajno prisjećati se ovog datuma i obilježavati ga  i poštovati tekovine NOR-a. „To su bile borbe protiv okupatora i  najvećeg zla-fašizma. Do  sada nije bila isticana važna činjenica da je većina srpskog stanovništva učestvovala  u oslobađanju i najviše žrtava je bilo srpske nacionalnosti“,naglasio je  Preradović.

U ime lokalne zajednice i načelnika opštine Milorada Simića vijenac je položio Staniša Mikerević, šef Odsjeka za boračko-invalidsku zaštitu u opštinskoj upravi  i tom prilikom istakao  da lokalna zajednica ima dobru saradnju sa SUBNOR-om.  “Jedna ideja živi  dugo i ako ta ideja ima sljedbenike i danas , onda to vrijedi i  to moramo poštovati.  Ovo nije jedini spomenik borcima NOR-a ,ima ih i u Kalenderovcima, Pojezni, Lužanima i treba da se poklonima ljudima koji su ustali protiv velike sile kao što je bila nacistička Njemačka“,rekao je Mikerević.

Igor Žunić, poslanik u NSRS je istakao da je SUBNOR organizacija od posebnog značaj te da vlast u Derventi obilježava značajne datume iz  narodnooslobodilačke borbe i obnavlja spomenike  na teritoriji opštine.“ Mi cijenimo da je vrlo važno što je i Narodna Skupština Republike Srpske  i Vlada Srpske prepoznala značaj ljudi koji su se borili u Drugom svjetskom ratu. Taj teret su najviše nosili Srbi, a učestvovali su i svi ostali narodi“,rekao je Žunić. Svoja sjećanja na strahote fašističkog terora iznio je i Spasoje Đenić , borac u NOR-u koji je rekao da su mu ustaše ubile majku i sestru jer su  sarađivale sa partizanima dok je on bio borac na liniji. Njihova imena nalaze se na ovom spomeniku.

Derventa je konačno oslobođena 19.aprila 1945. godine.